ODPADY NIEBEZPIECZNE

Odpady niebezpieczne – co to takiego?

Uwaga! Odpady niebiezpieczne
Uwaga! Odpady niebezpieczne

Są to odpady stanowiące szczególne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska naturalnego.  Ich składowanie i unieszkodliwianie odbywać się może jedynie  w specjalnie do tego przystosowanych zakładach oraz pod restrykcyjną kontrolą. Odpady niebezpieczne kojarzona są głównie z przemysłem, jednak i gospodarstwa domowe są źródłem ich wytwarzania.

Poniższa lista zawiera te z nich, z którymi styczność mamy na co dzień w naszych domach, których wyrzucanie razem z odpadami komunalnymi jest niedozwolone.

Poniższa lista  zawiera najczęściej spotykane odpady niebezpieczne, z którymi mamy do czynienia w życiu codziennym:

–  zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny /RTV i AGD/
–  resztki farb, lakierów, klejów, żywic, środki do konserwacji i ochrony drewna
–  rozpuszczalniki, środki czyszczące, substancje do wywabiania plam
–  aerozole, pozostałości po domowych środkach do dezynfekcji i dezynsekcji
–  środki ochrony roślin
–  odpady zawierające rtęć, np. świetlówki (uwaga! tradycyjne żarówki nie są odpadem niebezpiecznym), termometry, przełączniki
–  baterie i akumulatory
–  zużyte kartridże i tonery
–  przepracowane oleje
–  przeterminowane lub tylko częściowo wykorzystane leki, bez opakowań handlowych i ulotek


ZSEE – zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny

Elektroodpady, czyli Zużyty Sprzęt Elektryczni i Elektroniczny (ZSEE), to zużyte lub zepsute urządzenia, których prawidłowe działanie jest uzależnione od prądu elektrycznego, baterii lub od obecności pól elektromagnetycznych. Wg. ustawy o odpadach, klasyfikowane są one jako odpady niebezpieczne i oznaczone symbolem przekreślonego kosza na śmieci. 

Grupy odpadów niebezpiecznych
Co zaliczamy do ZSEE?

Elektrośmieci zawierają wiele szkodliwych substancji, zatem zmieszane z innymi odpadami na składowisku czy porzucone na dzikich wysypiskach, niszczejąc uwalniają toksyczne związki do gleby, a następnie do wód i łańcuchów pokarmowych organizmów żywych.

 

Lista niektórych substancji niebezpiecznych pochodzących z ZSEE, ich źródła oraz wpływ na zdrowie:

Odpady niebezpieczne - oznaczenie ZSEE
Oznaczenie ZSEE

♦   rtęć – świetlówki; zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia wzroku i słuchu, konwulsje i drgawki, paraliż, wady rozwojowe, poronienia, śmierć.

♦   związki bromu – stosowane w komputerach; zaburzenia równowagi we krwi, nudności, zawroty głowy. wymioty, porażenia śpiączka, problemy neurologiczne.

♦   PCB (polichlorowane bifenyle) – chłodziwo, smary, izolacje; uszkodzenia układu pokarmowego, wątroby i innych narządów wewnętrznych, układu wydzielania wewnętrznego, zaburzenia rozwojowe oraz układu odpornościowego.

♦   azbest – materiał izolacyjny; cienkie włókna azbestu przenikają z wdychanym powietrzem do płuc wbijając się w ich ścianki i powodując powstawanie nowotworów.

Więcej o ZSEE, z prawnego punktu widzenia, można znaleźć na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony środowiska.przydatna informacja


Baterie i akumulatory

Odpady niebezpieczne - Wykres prezentujący skład materiałowy baterii
Z czego składa się bateria?
Odpady niebezpieczne - Oznaczenie pojemników na zużyte baterie
Oznaczenie pojemników na baterie

Zużyte akumulatory oraz baterie należą do odpadów niebezpiecznych, w związku z czym nie mogą trafiać na składowisko odpadów. Ich obecność w mieszaninie odpadów powoduje wprowadzenie do środowiska przyrodniczego niebezpiecznych metali ciężkich. Obecne technologie pozwalają nie tylko na bezpieczną utylizację baterii i akumulatorów, ale też odzysku wielu z substancji wchodzących w ich skład. Tak jak i ZSSE, baterie i akumulatory oznaczone są symbolem przekreślonego pojemnika na śmieci, często wraz z symbolem zawartego w nich metalu ciężkiego (ołów –  Pb, kadm – Cd, rtęć – Hg, nikiel – Ni, lit – Li).

Zużyte baterie i akumulatory można nieodpłatnie przekazać do Punktów Zbiórki Odpadów Niebezpiecznych oraz w wielu placówkach na terenie Związku (lista punktów). Ponadto możliwe jest ich oddanie w wielu sklepach prowadzących sprzedaż sprzętów elektrycznych i elektronicznych.

Więcej o zużytych bateriach i akumulatorach, z prawnego punktu widzenia, można znaleźć na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony środowiska.przydatna informacja

 


Substancje chemiczne

Związki chemiczne, szkodliwe dla organizmów żywych oraz wywierające negatywny wpływ na środowisko  zawarte są w większości z odpadów wymienionych na powyższej liście.

W Unii Europejskiej, w tym w Polsce, producenci, importerzy i dalsi użytkownicy, przed wprowadzeniem produktu do obrotu zobowiązani są oznaczyć obecność niebezpiecznych związków chemicznych za pomocą piktogramów*. Piktogramy symbolizują zarówno zagrożenia dla zdrowia, środowiska, jak i zagrożenia fizyczne. Obecność tego typu oznaczeń na produktach odpadowych zobowiązuje użytkowników do postępowania z nimi w specjalny sposób. Zabronione jest umieszczanie ich razem z innymi odpadami, a jedynie w pojemnikach do tego przeznaczonych. Utylizacja chemicznych odpadów niebezpiecznych prowadzona jest przez specjalistyczne przedsiębiorstwa, w warunkach pozwalających na ich bezpiecznie unieszkodliwienie.

*wg. systemu GHS, tj. Globalnie Zharmonizowanego Systemu Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów


Przeterminowane i niewykorzystane leki

Odpady niebezpieczne - Oznaczenie pojemnika na przeterminowane leki
Oznaczenie pojemnika na przeterminowane leki

Przeterminowanych oraz nie wykorzystanych leków, niezależnie czy są to antybiotyki, maści czy syrop na kaszel, nie wolno traktować tak samo, jak innych odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Klasyfikowane są jako odpady medyczne, a tym samym odpady niebezpieczne, w związku z czym mogą być deponowane jedynie w specjalnych pojemnikach, umieszczanych prze Komunalny Związek Gmin w aptekach na terenie Gmin Członkowskich.

Zagrożenia wynikające z pozbywania się leków w sposób niewłaściwy, tj. razem z odpadami komunalnymi lub w kanalizacji, jest ogromne. Obecne w nich substancje aktywne biologicznie nie są usuwane na drodze oczyszczania ścieków, natomiast po znalezieniu się na składowisku odpadów, wraz z odciekami, trafiają do wód i gleby. Skutki tych działań są widoczne w postaci skażeń, zatruć oraz zmniejszonej skuteczności antybiotyków w związku z nabyciem na nie odporności przez mikroorganizmy, w przypadku pozostałych leków – zaburzenie równowagi środowiskowej.

Na opakowaniach leków nie umieszcza się oznaczeń wskazujących na sposób postępowania po upłynięciu terminu ważności lub nie wykorzystaniu, a jedynie informację zalecającą postępowanie zgodnie z lokalnym prawem.

Odpady niebezpieczne - leki


przydatna informacjaWięcej o odpadach niebezpiecznych przeczytają Państwo na stronie Ministerstwa Środowiska, oraz w podstawach prawnych w Dzienniku Urzędowym –  ustawa o odpadach i  katalog odpadów.